ADANA – BHA
Türkiye ile Özbekistan arasında gelişen ekonomik ve akademik ilişkiler, Adana merkezli yeni bir iş birliği modeliyle üretim, yatırım, teknoloji ve ticaret ekseninde daha ileri bir aşamaya taşınıyor.
Anadolu Tarım Platformu’nun yürüttüğü çalışmalar kapsamında Adana’da gerçekleştirilen saha, akademik ve sektörel temasların ardından Özbekistan ile kurumsal iş birliği süreci başlatıldı. Bu çerçevede Dr. (PhD) Sherzod Rustamovich Jalolov, Anadolu Tarım Platformu’nun Özbekistan İrtibat Noktası olarak belirlendi.
Sürecin genel koordinasyonu Anadolu Tarım Platformu Başkanı Endüstri Yüksek Mühendisi Reşan Arlıer, akademik boyutu Platform Başkan Vekili Doç. Dr. Tunahan Erdem, Özbekistan’daki iletişim ve iş birliği süreçleri ise Dr. Sherzod Rustamovich Jalolov tarafından yürütülüyor.
Yeni yapılanmayla; Özbekistan’da ticaret ve yatırım yapmak isteyen girişimcilerin doğru kurum, üretici, üniversite ve iş çevreleriyle buluşturulması, ortak proje ve yatırım fırsatlarının geliştirilmesi ve iki ülke arasındaki üretim ve ticaret olanaklarının karşılıklı fayda temelinde değerlendirilmesi hedefleniyor.
Reşan Arlıer: “Karşılıklı Kazanç Esaslı Bir Köprü Kuruyoruz”
Anadolu Tarım Platformu ve Adana Gönüllüleri Derneği Başkanı Endüstri Yüksek Mühendisi Reşan Arlıer, Türkiye–Özbekistan iş birliğinin temelinde karşılıklı güven, ortak üretim ve sürdürülebilir ekonomik fayda bulunduğunu söyledi.
Arlıer, yeni modelin yalnızca ihracata dayalı olmadığını vurgulayarak şu değerlendirmede bulundu:
“Adana ve Çukurova’nın üretim gücü ile Özbekistan’ın gelişen pazarını ve yatırım potansiyelini karşılıklı kazanç temelinde buluşturmak istiyoruz. Kurduğumuz bu köprü; sadece ürün satmaya değil, hammadde tedarikinden teknoloji transferine, ortak üretimden yatırıma, akademik iş birliğinden ticarete kadar iki tarafın da kazanacağı sürdürülebilir bir modele dayanıyor.”
Adana’nın güçlü sanayi, tarım ve akademik altyapısının Orta Asya ile kurulacak ilişkiler açısından önemli bir avantaj taşıdığını belirten Arlıer, şöyle devam etti:
“Bizim hedefimiz günübirlik ticari bağlantılar kurmak değil. Güvene dayalı, doğru kurumlarla eşleşen, hukuki ve akademik altyapısı güçlü, uzun soluklu bir Türkiye–Özbekistan iş birliği ağı oluşturmak. Adana’dan başlayan bu hattın zamanla Orta Asya’ya açılan güçlü bir ekonomik ve bilimsel köprüye dönüşmesini istiyoruz.”
81 Milyar Dolarlık Pazarda Yeni Fırsatlar
Özbekistan, Orta Asya’nın büyüyen üretim ve ticaret merkezlerinden biri olarak dikkat çekiyor. Ülkenin 2025 yılı dış ticaret hacmi 81 milyar doların üzerine çıkarken Türkiye de Özbekistan’ın önemli ticaret ortakları arasında yer alıyor.
İki ülke arasında kısa vadede 5 milyar dolar, orta vadede ise 10 milyar dolar ticaret hacmine ulaşılması hedefleniyor. Bu büyüklük, Adana ve Çukurova iş dünyası açısından da yeni yatırım, üretim, ihracat ve ortak girişim fırsatları anlamına geliyor.
Yeni dönemde özellikle tarım makineleri, sulama teknolojileri, gıda işleme, tekstil, kimya, enerji, dijital tarım ve lojistik alanlarında iş birliklerinin geliştirilmesi; Özbekistan’dan Türkiye’ye hammadde ve sanayi girdilerinin tedarikinde de karşılıklı fırsatların değerlendirilmesi planlanıyor.
Tunahan Erdem: Akademiden Üretime Bilgi ve Teknoloji Köprüsü
Türkiye–Özbekistan iş birliğinin akademik ayağında Anadolu Tarım Platformu Başkan Vekili Doç. Dr. Tunahan Erdem görev üstleniyor.
Erdem’in koordinasyonunda iki ülke üniversiteleri arasında yalnızca protokol düzeyinde kalan ilişkilerin ötesine geçilerek; ortak araştırmalar, yüksek lisans ve doktora çalışmaları, akademisyen ve öğrenci hareketliliği, teknik stajlar, ortak laboratuvar çalışmaları, bilimsel yayınlar ve uluslararası proje başvurularının geliştirilmesi hedefleniyor.
Özellikle akıllı tarım, su yönetimi, tarımsal mekanizasyon, yapay zekâ, gıda teknolojileri, enerji verimliliği, iklim değişikliği ve sürdürülebilir üretim alanlarının iki ülke arasında güçlü bir akademik çalışma zemini oluşturabileceği belirtiliyor.
Erdem, akademik bilginin üniversite sınırları içerisinde kalmaması; üretici, sanayi ve teknoloji dünyasıyla buluşturularak somut uygulamalara dönüşmesinin kalıcı iş birliği açısından önem taşıdığını ifade etti.
Sherzod Jalolov’dan Özbekistan’a Davet
İş birliğinin Özbekistan ayağında ise Dr. (PhD) Sherzod Rustamovich Jalolov önemli bir görev üstleniyor.
Türkiye’ye eğitim amacıyla gelen ilk Özbek öğrenci unvanını taşıyan ve günümüzde Hukuk Fakültesi Yöneticisi olarak görev yapan Jalolov, aynı zamanda Adana Gönüllüleri Derneği’nin ilk Özbek üyesi oldu.
Anadolu Tarım Platformu’nun Özbekistan İrtibat Noktası olarak görevlendirilen Jalolov; Özbekistan’daki üniversiteler, yatırımcılar, üreticiler, kamu kurumları ve iş çevreleri ile Türkiye’deki muhataplar arasında doğrudan bağlantının kurulmasında rol üstlenecek.
Jalolov, Adanalı sanayicileri, üreticileri, yatırımcıları ve akademisyenleri Özbekistan’daki iş birliği ve yatırım fırsatlarını yerinde görmeye davet ederken, Özbekistan’dan gelecek heyetlerin de Adana’nın üretim, teknoloji ve akademik kapasitesiyle buluşturulmasının iki ülke ilişkilerine yeni bir ivme kazandıracağını belirtti.
Hedef, karşılıklı ziyaretların yalnızca temas düzeyinde kalmaması; B2B görüşmelere, ortak akademik çalışmalara, yatırım projelerine ve somut ticari iş birliklerine dönüşmesi.
Türkiye’ye Gelen İlk Özbek Öğrenciden Ticari ve Hukuki Köprü
Yapılan protokol doğrultusunda Dr. Jalolov; Adana Gönüllüleri Derneği ve Anadolu Tarım Platformu çatısı altında, Türkiye ile Özbekistan arasında ticaret ve yatırım yapmak isteyen girişimcilere hukuki ve stratejik danışmanlık desteği sağlayacak.
Bu yapıyla Özbekistan’a yatırım yapmak veya ihracat gerçekleştirmek isteyen girişimcilerin doğru ve güvenilir muhataplara ulaşması; aynı şekilde Özbekistan’dan Türkiye’ye ürün ve hammadde getirmek isteyen iş insanlarının da gerekli bağlantılara erişmesi amaçlanıyor.
Böylece ekonomik ilişkilerin yalnızca ticari bağlantıya değil; güven, hukuki altyapı ve kurumsal sürdürülebilirliğe dayanması hedefleniyor.
Akademiden Üretime, Üretimden Ticarete
Anadolu Tarım Platformu’nun geliştirdiği yapıda görev paylaşımı üç temel eksende şekilleniyor: Reşan Arlıer genel koordinasyon, üretim ve iş dünyası ağını; Doç. Dr. Tunahan Erdem bilimsel ve akademik iş birliklerini; Dr. Sherzod Jalolov ise Özbekistan bağlantı ve koordinasyonunu üstleniyor.
Böylece Adana’da üretilen bilgi ve teknolojinin Özbekistan’daki ihtiyaçlarla buluşturulması, Özbekistan’ın üretim ve hammadde kapasitesinin ise Adana ve Türkiye’nin sanayi gücüyle birlikte değerlendirilmesi amaçlanıyor.
Yeni yapılanmanın uzun vadeli hedefi ise Adana’yı Türkiye’nin Orta Asya’ya açılan üretim, teknoloji, akademi ve ticaret merkezlerinden biri haline getirmek.
Yorumlar