11 – 17 Mayıs 2026 tarihleri arasında, Sosyal Güvenlik Kurumu’nun 20. kuruluş yıldönümü dolayısıyla Türkiye genelinde Sosyal Güvenlik Haftası kutlanıyor. 2026 yılı Sosyal Güvenlik Haftası’nın sloganı ise “Sigorta ile iş güvende, işçi güvende; gelecek güvende” olarak belirlendi.
Konuya ilişkin açıklamalarda bulunan Bilal Akgün, kayıt dışı istihdamın hem çalışanlar hem işverenler hem de ülke ekonomisi açısından ciddi sonuçlar doğurduğunu belirtti.
Akgün, kayıt dışı istihdamın; çalışanların Sosyal Güvenlik Kurumu’na hiç bildirilmemesi ya da çalışma günleri ile ücretlerinin eksik bildirilmesi anlamına geldiğini ifade ederek, sigortasız işçi çalıştırmanın yanı sıra eksik prim ve ücret bildiriminin de kayıt dışı çalışma kapsamında değerlendirildiğini söyledi.
“Sigortalı Çalışmak Anayasal Haktır”
Çalışanların sigortalı olarak çalıştırılmasının anayasal bir hak olduğuna dikkat çeken Bilal Akgün, bunun aynı zamanda işçi ve işveren açısından yasal bir zorunluluk olduğunu kaydetti.
Akgün açıklamasında şu ifadelere yer verdi:
“İşverenlerin sigortasız işçi çalıştırma hakkı bulunmadığı gibi, çalışanların da kendi rızalarıyla bu haktan vazgeçmeleri hukuken mümkün değildir. Özellikle emekli aylığı, dul ve yetim maaşı alanlar veya sosyal yardım yararlanıcılarının zaman zaman kayıt dışı çalışmaya yöneldiği görülmektedir. Ancak işverenlerimizin bu tür talepler karşısında mevzuattan taviz vermemesi büyük önem taşımaktadır.”
Kayıt Dışı Çalışmanın Riskleri
Kayıt dışı çalışan kişilerin birçok sosyal güvenlik hakkından mahrum kaldığını belirten Akgün, bu kişilerin:
- Emeklilik hakkından,
- Malullük aylığından,
- İşsizlik sigortasından,
- Ölüm aylığı güvencesinden,
- Sağlık hizmetlerinden,
- İş kazası ve meslek hastalıklarına karşı sağlanan yasal güvencelerden yararlanamadığını ifade etti.
Ayrıca kayıt dışı çalışanların kıdem tazminatı, ihbar tazminatı, yıllık izin ve diğer temel işçilik haklarını da kaybetme riskiyle karşı karşıya kaldığını söyledi.
“Kısa Vadeli Kazanç Büyük Risklere Yol Açıyor”
Kayıt dışı istihdamın işletmeler açısından da ciddi yaptırımlar doğurduğunu vurgulayan Bilal Akgün, şunları kaydetti:
“Kayıt dışı istihdamın tespiti halinde işletmeler yüksek idari para cezaları, teşvik iptalleri ve olası iş kazalarında ağır hukuki sorumluluklarla karşı karşıya kalmaktadır. Kısa vadeli kazanç düşüncesiyle yapılan kayıt dışı uygulamalar, uzun vadede telafisi güç mali kayıplara neden olmaktadır.”
Ekonomiye ve Sosyal Güvenlik Sistemine Zarar Veriyor
Kayıt dışı istihdamın yalnızca bireysel değil toplumsal ve ekonomik açıdan da olumsuz etkiler oluşturduğunu belirten Akgün, haksız rekabetin arttığını, vergi ve prim kayıplarının oluştuğunu, sosyal güvenlik sisteminin zarar gördüğünü ve gelir dağılımındaki adaletsizliğin derinleştiğini ifade etti.
Sigorta Bilgileri Nasıl Sorgulanır?
Çalışanların sigorta girişlerinin yapılıp yapılmadığını kolaylıkla öğrenebileceğini belirten Akgün, vatandaşların:
- e-Devlet Kapısı üzerinden,
- ALO 170 Çalışma ve Sosyal Güvenlik İletişim Merkezi aracılığıyla,
- SGK İl Müdürlükleri ve Sosyal Güvenlik Merkezlerinden bilgi alabileceğini söyledi.
Sigortasız çalıştırıldığını düşünen vatandaşların ise şikâyetlerini ALO 170, SGK müdürlükleri veya CİMER üzerinden iletebileceği bildirildi.
“Kayıtlı İstihdam Ortak Sorumluluğumuzdur”
Sosyal Güvenlik Haftası kapsamında tüm vatandaşlara çağrıda bulunan Aksaray SGK İl Müdürü Bilal Akgün, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
“Kayıtlı istihdam sadece yasal bir zorunluluk değil; ülkemizin geleceğine, çocuklarımızın yarınlarına ve işletmelerimizin sürdürülebilirliğine yapılan en büyük yatırımdır. Sosyal Güvenlik Haftası vesilesiyle tüm tarafları bu ortak sorumluluğa sahip çıkmaya davet ediyoruz.”
Yorumlar